مارجین چیست؟
وقتی با اهرم معامله می‌کنید، لازم نیست کل ارزش معامله را داشته باشید. بروکر بخش کوچکی از سرمایه‌ی شما را به‌عنوان وثیقه بلوکه می‌کند تا معامله باز بماند. این مبلغ را «مارجین» (Margin) می‌گویند. مارجین هزینه‌ی معامله نیست؛ تا وقتی معامله باز است بلوکه می‌ماند و بعد از بسته شدن آن آزاد می‌شود.
اگر با اهرم و نقش آن در معاملات آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم اول مقاله‌ی «مزایا و معایب استفاده از اهرم در معاملات فارکس» را بخوانید.
چند اصطلاح مهم
- بالانس (Balance): موجودی حساب بدون در نظر گرفتن معاملات باز
- اکویتی (Equity): بالانس به‌علاوه‌ی سود یا ضرر شناور معاملات باز
- مارجین مصرف‌شده (Used Margin): مجموع مارجین بلوکه‌شده برای معاملات باز
- مارجین آزاد (Free Margin): اکویتی منهای مارجین مصرف‌شده؛ یعنی پولی که هنوز برای معامله‌ی جدید دارید
- سطح مارجین (Margin Level): اکویتی ÷ مارجین مصرف‌شده × ۱۰۰
یک مثال عددی
فرض کنید حساب ۱٬۰۰۰ دلاری دارید و با اهرم ۱:۱۰۰، روی EURUSD معامله‌ای به حجم ۰٫۱ لات باز می‌کنید. اگر قیمت حدود ۱٫۱۰ باشد، مارجین لازم تقریباً ۱۱۰ دلار می‌شود.
- اکویتی ۱٬۰۰۰ دلار ÷ مارجین ۱۱۰ دلار = سطح مارجین حدود ۹۰۰٪، یعنی وضعیت امن
- حالا معامله ۸۰۰ دلار ضرر شناور می‌دهد. اکویتی می‌شود ۲۰۰ دلار
- ۲۰۰ ÷ ۱۱۰ = سطح مارجین حدود ۱۸۲٪، یعنی نزدیک به منطقه‌ی خطر
- اگر ضرر ادامه پیدا کند و اکویتی به حدود ۱۱۰ دلار برسد، سطح مارجین ۱۰۰٪ می‌شود و کال مارجین رخ می‌دهد
اعداد بالا فقط برای فهم مفهوم‌اند و مقدار دقیق مارجین به نماد، قیمت، اهرم و قرارداد بروکر بستگی دارد.
کال مارجین و استاپ‌اوت چه فرقی دارند؟
| مرحله | چه اتفاقی می‌افتد؟ |
|---|---|
| کال مارجین (Margin Call) | وقتی سطح مارجین به حد مشخصی (مثلاً ۱۰۰٪) برسد، بروکر هشدار می‌دهد. هنوز معاملات بسته نشده‌اند، اما دیگر نمی‌توانید معامله‌ی جدید باز کنید. |
| استاپ‌اوت (Stop Out) | اگر ضرر ادامه پیدا کند و سطح مارجین به حد پایین‌تری برسد (مثلاً بین ۲۰٪ تا ۵۰٪)، بروکر معاملات را به‌صورت خودکار می‌بندد، معمولاً از ضررده‌ترین شروع می‌کند. |
نکته‌ی مهم: این درصدها بین بروکرها و نوع حساب‌ها متفاوت است. قبل از شروع معامله، شرایط بروکرتان را از بخش اطلاعات حساب یا قرارداد بخوانید.
چرا استاپ‌اوت اتفاق می‌افتد؟
- حجم بیش از حد: معامله‌ای که با حجم زیاد روی سرمایه‌ی کم باز شود، با یک حرکت کوچک قیمت می‌تواند بخش بزرگی از اکویتی را از بین ببرد.
- نبود حد ضرر: وقتی معامله بدون حد ضرر باز است، ضرر شناور محدودیتی ندارد و تنها «حد ضرر» واقعی، همان استاپ‌اوت بروکر می‌شود.
- باز کردن چند معامله‌ی هم‌جهت: چند معامله روی نمادهای هم‌بسته، در عمل یک ریسک بزرگ‌تر می‌سازند.
- اخبار و گپ قیمتی: در زمان انتشار اخبار مهم، قیمت می‌تواند ناگهانی و با اسلیپیج جابه‌جا شود. تریدرز رویال را برای دنبال کردن تقویم اقتصادی و اخبار مهم در نظر بگیرید.
- میانگین‌گیری از ضرر: اضافه کردن حجم به معامله‌ی ضررده، سطح مارجین را سریع‌تر پایین می‌آورد.
چطور جلوی کال مارجین را بگیریم؟
- همیشه حد ضرر بگذارید. حد ضرر شما باید خیلی قبل از رسیدن به استاپ‌اوت بروکر فعال شود.
- حجم را بر اساس ریسک حساب کنید. ریسک ۱ تا ۲ درصد در هر معامله، فاصله‌ی زیادی با منطقه‌ی خطر ایجاد می‌کند.
- همه‌ی مارجین را مصرف نکنید. اگر مارجین آزاد نزدیک صفر باشد، یک حرکت کوچک خلاف شما کافی است. سعی کنید سطح مارجین را بالاتر از چند صد درصد نگه دارید.
- از اهرم به‌عنوان «سقف» استفاده کنید، نه «هدف». اهرم بالا یعنی مجاز بودن حجم بزرگ‌تر، نه الزام به استفاده از آن.
- قبل از اخبار مهم احتیاط کنید. حجم را کم کنید یا معاملات را ببندید.
- برای جبران ضرر پول اضافه نکنید. واریز پول برای نجات معامله‌ای که خلاف تحلیل شما رفته، معمولاً ضرر را بزرگ‌تر می‌کند.
رفتارهای پرریسک را در ژورنال پیدا کنید
خیلی از استاپ‌اوت‌ها یک‌شبه اتفاق نمی‌افتند؛ حاصل رفتارهایی هستند که چند بار تکرار شده‌اند: معامله بدون حد ضرر، حجم بیش از برنامه، یا میانگین‌گیری از ضرر. ژورنال معاملاتی رایگان تریدرز رویال این معاملات را ثبت می‌کند و بخش «رادار رفتار» آن مواردی مثل معامله بدون حد ضرر و معامله‌ی انتقامی را برایتان نشان می‌دهد. برای تعیین حجم متناسب با ریسک هم می‌توانید از ماشین‌حساب ریسک ژورنال استفاده کنید. قبل از ورود، فاصله‌ی منطقی حد ضرر را هم روی چارت زنده‌ی تریدرز رویال بررسی کنید.
جمع‌بندی
کال مارجین یک هشدار است و استاپ‌اوت نتیجه‌ی نادیده گرفتن آن. هیچ‌کدام «بدشانسی» نیستند؛ تقریباً همیشه حاصل حجم زیاد و حد ضرر نداشتن‌اند. وقتی حجم را با ریسک حساب کنید و حد ضرر را سر جایش بگذارید، بروکر هیچ‌وقت به نقطه‌ای نمی‌رسد که مجبور شود برای شما تصمیم بگیرد.
قدم بعدی شما: همین امروز سطح مارجین حساب‌تان را باز کنید و ببینید در حال حاضر چقدر است. بعد در ژورنال بنویسید حداقل سطح مارجین قابل‌قبول برای خودتان چند درصد است و هیچ‌وقت پایین‌تر از آن نروید.
